W homilii abp Józef Guzdek wskazał na szczególny związek pomiędzy obchodzoną 15 sierpnia uroczystością Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny a rocznicą Bitwy Warszawskiej. Jak zaznaczył, choć jedno z tych wydarzeń należy do historii zbawienia, a drugie do historii Polski, łączy je postawa zaangażowania w sprawy Boga i człowieka.

Metropolita przypomniał postawę Maryi, która na Boże wezwanie odpowiedziała: „Niech mi się stanie według twego słowa”, a gdy dowiedziała się, że Jej krewna Elżbieta potrzebuje pomocy, „z pośpiechem” wyruszyła do niej w drogę.

„Miłość nie czeka, aż ktoś poprosi o pomoc. Miłość nigdy nie jest bierna” – podkreślił. Jak mówił, Wniebowzięcie Maryi nie jest „nagrodą za wygodne życie”, ale uwieńczeniem Jej całkowitego oddania Bogu i ludziom oraz zaangażowania w sprawy Boskie i ludzkie.

Nawiązując do wydarzeń sprzed 106 lat, abp Guzdek przypomniał, że latem 1920 r. w obronę niepodległości odrodzonego państwa polskiego zaangażował się niemal cały naród. Walczących żołnierzy wsparła ponad stutysięczna Armia Ochotnicza, w której znalazło się około 24 tys. harcerek i harcerzy. Na apel o duchowe wsparcie walczących odpowiedziało także ponad 500 kapłanów.

Metropolita wskazał, że stawką wojny polsko-bolszewickiej była nie tylko niepodległość Polski.

„Wszyscy oni bronili nie tylko Polski, ale chrześcijańskiej cywilizacji i wolności wszystkich narodów Europy. To dlatego Bitwa Warszawska uznawana jest za jedną z najważniejszych bitew świata” – mówił.

Arcybiskup przypomniał również pomoc udzieloną wówczas Polsce przez inne państwa. Szczególną wdzięczność wyraził wobec Węgier, które mimo własnych trudności przekazały Polsce ogromne ilości amunicji, broni i sprzętu wojskowego. Wspomniał także o pomocy Francji, która dostarczała sprzęt wojskowy i skierowała do Polski ponad tysiąc oficerów pełniących funkcje instruktorów i doradców.

Przypomniał również udział około 20 tys. żołnierzy Ukraińskiej Republiki Ludowej walczących po stronie polskiej, a także wsparcie Łotwy, Estonii, Finlandii i Stanów Zjednoczonych.

Metropolita zwrócił jednocześnie uwagę na postawę państw, które w dramatycznym dla Polski momencie pozostały bierne lub wręcz utrudniały pomoc walczącemu państwu.

„Wiele europejskich rządów zachowało się biernie, a niektóre nawet liczyły na to, że Armii Czerwonej uda się podbić nasz kraj” – przypomniał.

W tym kontekście wymienił Niemcy, Austrię i Czechosłowację, które zakazały produkcji, wywozu lub tranzytu sprzętu wojskowego dla Polski, oraz Litwę, której władze liczyły na osłabienie państwa polskiego.

Abp Guzdek przypomniał także wydarzenia, które rozgrywały się latem 1920 r. w Białymstoku. Na początku sierpnia do miasta przybył Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski złożony z polskich komunistów przysłanych z Moskwy. Oczekując zdobycia Warszawy przez Armię Czerwoną, jego członkowie przygotowywali się do utworzenia podporządkowanego Moskwie rządu.

„Jednak w obliczu przegranej wojsk sowieckich w Bitwie Warszawskiej, kilkanaście dni później zdrajcy uciekli z naszego miasta wraz z wycofującą się Armią Czerwoną” – mówił metropolita.

Odwołując się do doświadczeń historii, abp Guzdek podkreślił, że obojętność wobec zła nigdy nie jest właściwą postawą.

„Brak zaangażowania w obronę prawdy, wolności i godności człowieka sprawia, że zło coraz bardziej się rozzuchwala i przybiera na sile” – zaznaczył.

Jak podkreślił, człowiek wierzący nie może ograniczać się jedynie do troski o własne bezpieczeństwo i dobro.

„Milczenie wobec przemocy i zbrodni jest formą współudziału, a chrześcijanie są wezwani, by stanąć po stronie ofiar, a nie katów” – mówił.

Metropolita przypomniał także historyczne polskie zawołanie „Za wolność naszą i waszą”, które – jak podkreślił – nie może pozostać jedynie wspomnieniem dawnych wydarzeń.

„Dewiza, tak bliska naszemu narodowi, nadal obowiązuje. Nadal pozostaje aktualnym programem dla wyznawców Chrystusa. Człowiek wierzący nie żyje tylko dla siebie, ale jest zobowiązany bronić słabszych i prześladowanych. Upominać się o pokój, sprawiedliwość i godność każdego człowieka. Wspierać walczących o wolność” – wskazał.

Na zakończenie homilii abp Guzdek zachęcał do naśladowania Maryi w postawie odpowiedzialności za drugiego człowieka.

„Świat nie potrzebuje biernych obserwatorów. Potrzebuje ludzi, którzy angażują się w służbę Bogu i człowiekowi” – podkreślił.

Prosił, aby Maryja Wniebowzięta uczyła odwagi, solidarności i gotowości niesienia pomocy potrzebującym.

„Na wzór Maryi, Królowej Polski, starajmy się wiernie służyć Bogu i ludziom, pamiętając, że każde dobro, nawet najmniejsze, przyczynia się do zwycięstwa dobra nad złem” – mówił.

Mszę św. koncelebrowali kapelani służb mundurowych. W archikatedrze zgromadzili się dowódcy i żołnierze jednostek Garnizonu Białystok, przedstawiciele służb mundurowych wraz z pocztami sztandarowymi, kombatanci, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich, miejskich i samorządowych, poczty sztandarowe oraz liczni mieszkańcy Białegostoku.

Dalsza część obchodów Święta Wojska Polskiego odbyła się przed pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego na Rynku Kościuszki. W uroczystości uczestniczyli m.in. żołnierze 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego i 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, kombatanci, organizacje społeczne oraz mieszkańcy miasta. Obchody zakończyła defilada wojskowa.

Świętu Wojska Polskiego w Białymstoku towarzyszą również wydarzenia przygotowane dla mieszkańców. Przed Teatrem Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki zaplanowano Piknik Wojskowy.

Muzeum Wojska w Białymstoku w godz. 10.00–16.00 zaprasza do Parku Militarnego przy ul. Węglowej 3. W programie znalazły się pokazy i stanowiska edukacyjne poświęcone m.in. obronności, ratownictwu, pierwszej pomocy i bezpieczeństwu w codziennym życiu oraz spotkania z przedstawicielami służb i instytucji.

O godz. 17.00 na Chorten Arenie rozpocznie się Piknik Rodzinny połączony z Turniejem Służb Mundurowych. W sportowej rywalizacji wezmą udział reprezentacje sześciu formacji z regionu. W programie przewidziano także prezentacje sprzętu służb mundurowych, atrakcje dla dzieci i wojskową grochówkę. Wstęp na wydarzenie jest wolny.