W słowie skierowanym do uczestników uroczystości metropolita białostocki wielokrotnie podkreślał, że siłą bł. ks. Jerzy Popiełuszki nie była polityczna walka ani ludzka determinacja, ale głęboka więź z Bogiem. Jak zaznaczył, kapłan „Solidarności” potrafił przemawiać językiem prostym, spokojnym i pełnym szacunku, a jednocześnie przekazywać treści, które przemieniały ludzkie serca i sumienia. „Potrafił jednoczyć, nie pytając, skąd pochodzisz i jaka jest twoja wiara. Przekazywał wartości, które są ponad podziałami” – mówił metropolita białostocki.

Arcybiskup dziękował wszystkim osobom zaangażowanym w powstanie muzeum – pomysłodawcom, darczyńcom, wykonawcom oraz tym, którzy od lat troszczą się o zachowanie pamięci o Błogosławionym. Podkreślał, że tworzone w Okopach miejsce będzie miało szczególne znaczenie nie tylko dla mieszkańców Podlasia, ale również dla kolejnych pokoleń Polaków.

Centralnym momentem uroczystości była modlitwa błogosławieństwa miejsca budowy i kamienia węgielnego. Abp Józef Guzdek prosił Boga, aby muzeum stało się „przestrzenią prawdy, kształtowania sumień i patriotycznej edukacji”, gdzie młodzi ludzie będą uczyć się odwagi, odpowiedzialności za drugiego człowieka oraz umiłowania wolności. W modlitwie przypomniał również słowa i duchowe dziedzictwo bł. ks. Jerzego, który w czasach przemocy i kłamstwa dawał świadectwo o prawdzie i godności człowieka.

Metropolita modlił się także o jedność i dobro wszystkich, którzy będą tworzyć to dzieło i odwiedzać muzeum w przyszłości. „Niech to miejsce prowadzi do Boga, który jest źródłem wszelkiego dobra, pokoju i nadziei” – dodał abp Guzdek.

Uroczystość rozpoczęła się od powitania gości i przemówień przedstawicieli organizatorów. Marszałek Łukasz Prokorym podkreślił podniosły charakter wydarzenia i znaczenie muzeum dla edukacji młodego pokolenia oraz pielęgnowania pamięci o ks. Popiełuszce. „Muzeum będzie służyć edukacji, spotkaniom i rozmowie o historii oraz wartościach ważnych dla bł. ks. Jerzego. Szczególnie ważne będzie to dla młodego pokolenia. Jestem przekonany, że muzeum w Okopach będzie miejscem, które pomoże lepiej zrozumieć Jego życie i przesłanie” – powiedział.

Wicemarszałek Wiesława Burnos przedstawiła szczegółową historię projektu – od listu intencyjnego w 2020 r., przez zbiórki publiczne, po decyzję o finansowaniu z Ministerstwa Kultury oraz środki przekazane z województwa. Podkreśliła też cztery źródła formacji ks. Jerzego: rodzinę, Podlasie, Ojczyznę i wiarę w Boga.

Marek Popiełuszko, bratanek ks. Jerzego i prezes Fundacji „Dobro”, mówił o wieloletnich staraniach rodziny, początkach pomysłu m.in. w Chicago i wielkim łańcuchu ludzi dobrej woli, którzy włączyli się w projekt.

W swoich wystąpieniach ministrowie, parlamentarzyści oraz samorządowcy podkreślali przede wszystkim znaczenie pamięci o bł. ks. Jerzym Popiełuszce dla współczesnej Polski oraz rolę powstającego muzeum jako miejsca edukacji i budowania wspólnoty.

Mówiono o odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kapłana „Solidarności” oraz o potrzebie przekazywania młodemu pokoleniu wartości, którym pozostał wierny aż do śmierci – prawdzie, odwadze, wolności i służbie drugiemu człowiekowi. Podkreślano również, że budowa muzeum jest przykładem dobrej współpracy instytucji państwowych, samorządowych, Kościoła oraz środowisk społecznych.

W wystąpieniach pojawiały się także osobiste wspomnienia związane z czasami PRL-u i wpływem nauczania ks. Jerzego na młode pokolenie w latach 80. Zwracano uwagę, że Jego słowa dawały nadzieję, uczyły odpowiedzialności za Ojczyznę i pomagały zachować wewnętrzną wolność mimo trudnej rzeczywistości tamtych lat.

Przedstawiciele władz akcentowali również dumę mieszkańców Podlasia z faktu, że bł. ks. Jerzy pochodził właśnie z tej ziemi. Wskazywano, że Okopy stają się dziś ważnym miejscem pamięci nie tylko dla regionu, ale także dla całej Polski i pielgrzymów z różnych stron świata.

W wystąpieniach wyraźnie wybrzmiała także myśl, że postać bł. ks. Jerzego nadal potrafi jednoczyć ludzi ponad politycznymi i społecznymi podziałami, a jego świadectwo pozostaje aktualne również dla współczesnych pokoleń.

Po odsłonięciu i poświęceniu kamienia węgielnego nastąpiło podpisanie aktu jego wmurowania przez najważniejszych gości.

Autor projektu Mirosław Nizio szczegółowo zaprezentował koncepcję architektoniczną budynku, a uczestnicy mogli zwiedzić teren budowy.

Kamień węgielny, który został dziś uroczyście wmurowany pod budowę Muzeum bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Okopach, ma wyjątkową historię i symboliczne znaczenie. Został poświęcony przez papieża Leona XIV podczas audiencji generalnej 22 października 2025 r., na Placu św. Piotra w Rzymie.

W uroczystości w Watykanie uczestniczyła delegacja rodziny Popiełuszków, przedstawiciele Muzeum Podlaskiego oraz władz województwa podlaskiego z marszałkiem Łukaszem Prokorymem na czele. Obecny był również abp Józef Guzdek. Na kamieniu umieszczono napis: „Muzeum bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Kamień węgielny poświęcony przez papieża Leona XIV. 22 X 2025”.

Jak informowało wcześniej Muzeum Podlaskie, kamień pochodzi z podwórka rodzinnego domu bł. ks. Jerzego w Okopach. To właśnie tam przyszły kapelan „Solidarności” dorastał, modlił się i kształtował swoją wrażliwość oraz charakter.

Muzeum ma być wpisane w kontekst miejsca, swoim kształtem przypominać kapliczkę i zostać zbudowane z prostych materiałów. Będzie ono oddziałem Muzeum Podlaskiego. Obiekt ma być gotowy do końca października 2027 r.